З 2010 года ў Беларусі праводзіцца рэспубліканская акцыя «Культурная сталіца года». Гэта штогадовы праект Міністэрства культуры, у рамках якога адзін з гарадоў краіны атрымлівае ганаровы статус цэнтра культурнага жыцця. Галоўная мэта акцыі — прадставіць самабытнасць рэгіёнаў, папулярызаваць нацыянальныя традыцыі, актывізаваць творчую ініцыятыву мясцовых жыхароў і павысіць турыстычную прывабнасць гарадоў.

На працягу года ў культурнай сталіцы праходзяць сотні мерапрыемстваў: канцэрты, выставы, майстар-класы, творчыя конкурсы і фестывалі. У гарады прыязджаюць прафесійныя калектывы з усёй краіны, актывізуецца работа мясцовых устаноў культуры. Кожны год статус пераходзіць да новага населенага пункта, які атрымлівае магчымасць заявіць пра сябе на ўсю краіну.

Усе культурныя сталіцы Беларусі па гадах

З 2010 года званне культурнай сталіцы па чарзе прысвойвалася розным гарадам — ад старажытных цэнтраў да сучасных прамысловых гарадоў. Поўны спіс культурных сталіц Беларусі:

• 2010 — Полацк — самы старажытны горад Беларусі, які часта называюць «калыскай беларускай дзяржаўнасці»
• 2011 — Гомель
• 2012 — Нясвіж — знакаміты сваім палацава-замкавым комплексам роду Радзівілаў
• 2013 — Магілёў
• 2014 — Гродна — горад, які захаваў унікальную гістарычную забудову і быў любімай рэзідэнцыяй караля Стэфана Баторыя
• 2015 — Брэст — горад, які атрымаў званне культурнай сталіцы Беларусі і ў 2019 годзе стаў культурнай сталіцай СНД
• 2016 — Маладзечна
• 2017 — Бабруйск
• 2018 — Наваполацк
• 2019 — Пінск
• 2020 — Ліда — каляндар падзей уключаў больш за 3 тысячы мерапрыемстваў, а эпіцэнтрам свят стаў Лідскі замак
• 2021 — Барысаў — адзін з найстаражытнейшых гарадоў, буйны прамысловы і культурны цэнтр Мінскага рэгіёна
• 2022 — Орша — старажытны горад на Дняпры, радзіма знакамітага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча
• 2023 — Слуцк — горад, вядомы з 1005 года, які праславіўся на ўвесь свет Слуцкімі паясамі
• 2024 — Бялынічы — горад з незвычайнай сакральнай гісторыяй, радзіма мастака Вітольда Бялыніцкага-Бірулі
• 2025 — Іванава (Брэсцкая вобласць) — жамчужына Заходняга Палесся, зямля, звязаная з родам Дастаеўскіх
• 2026 — Паставы (Віцебская вобласць) — адзін з найпрыгажэйшых гарадоў Беларускага Паазер'я з унікальным ансамблем забудовы XVIII стагоддзя

Віцебск: нефармальная культурная сталіца

Да афіцыйнага старту акцыі ў 2010 годзе нефармальнае званне культурнай сталіцы Беларусі гістарычна насіў Віцебск. Гэты старажытны горад, заснаваны больш за 1050 гадоў таму, па праве лічыцца культурнай сталіцай. Менавіта тут штогод праводзіцца Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску», які збірае сотні артыстаў і дзясяткі тысяч турыстаў. Віцебск падарыў свету выдатных асоб — Марка Шагала, Ілью Рэпіна, Казіміра Малевіча і многіх іншых дзеячаў культуры.

Гродна: культурная сталіца, якой ганарацца

Асаблівай увагі заслугоўвае Гродна, які ў 2014 годзе насіў званне культурнай сталіцы Беларусі. Гэты горад лічыцца адным з найважнейшых гісторыка-культурных цэнтраў краіны і самым турыстычным горадам Беларусі. Тут захаваўся цэласны комплекс гістарычнай забудовы, а таксама знаходзяцца адразу два каралеўскія замкі і ўнікальныя храмы розных канфесій.

Мэта акцыі і яе значэнне

Акцыя «Культурная сталіца Беларусі» ставіць перад сабой важныя задачы: развіццё і ўзбагачэнне культурнага жыцця рэгіёнаў, актывізацыя мясцовай грамадскай ініцыятывы, прыцягненне ўвагі шырокай грамадскасці і замежных турыстаў. Як адзначаюць арганізатары, культура ва ўсе часы была і застаецца неад'емнай часткай жыцця людзей, памяццю пра мінулае, якая жыве ў сучаснасці.

Статус культурнай сталіцы дазваляе гарадам раскрыць свой патэнцыял, прадставіць унікальныя традыцыі і дасягненні, а таксама стаць цэнтрам прыцягнення для творчых людзей з усёй краіны. Званне пачэснае і адказнае, бо на працягу года на горад звернута ўвага ўсёй рэспублікі.